Gespecialiseerd in: Historie- en familiepenningen in zilver en goud Provinciale- en koninkrijksmunten   •   VOC en Nederlands-Indië

« Terug naar overzicht

1696. AMSTERDAM. OP HET NEERSLAAN VAN HET AANSPREKERSOPROER. Door R. Arondeaux .

http://www.verschoor.com/files/penningen/1696-AmsterdamOproer-vz.JPGhttp://www.verschoor.com/files/penningen/1696-AmsterdamOproer-kz.JPG

De beloningspenning voor de schutters.

Vz. Neptunus, staande op een door twee paarden getrokken zeewagen, met een drietand in de linkerhand en de rechterhand uitgestrekt over de golven, die door de stormwinden worden opgezweept. Op de voorgrond drijft een nest ijsvogels. Omschrift: MOTOS PRÆSTAT COMPONERE FLVCTVS (het is beter de woedende baren te bedwingen).
Kz. Hetzelfde nest ijsvogels op een tot bedaren gebrachte zee, beschenen door de stralen van de opkomende zon en onder een doek met het opschrift: HALCYONTBVS REDVCTIS / SENATVS AMSTELOD. / CIVIBVS SVIS HOC / ANTIQVÆ VIRTVTIS / SPECTATÆQ. FIDEI / PRÆMIVM LARGITVR ( nu de ijsvogels wedergekeerd zijn, schenkt de raad van Amsterdam dit aan zijn burgers als beloning voor oude deugd en beproefde trouw ). In de afsnede MDCXCVI met  signatuur ARONDEAUX F
zilver, 25,12 gram.

Aanleiding voor het tumult vormde de door de Staten van Holland ingevoerde belasting op trouwen en begraven, die tot doel had de hoge kosten voor de sinds 1688 slepende oorlog met Frankrijk te verlichten. Om de heffing te
kunnen innen, vaardigde het stadsbestuur op 10 januari 1696 een keur uit, die tegelijkertijd het gehele begrafeniswezen reorganiseerde. De nieuwe regeling maakte de begrafenisondernemers, te Amsterdam aansprekers geheten, en de lijk- en lantaarndragers tot stedelijke beambten, die voortaan door de burgemeesters aangesteld zouden worden. In eerste instantie ging het verzet uit van de aansprekers zelf, die in de keur een regelrechte bedreiging voor hun broodwinning zagen, maar zij waren erin geslaagd de armere inwoners van de stad te doen geloven dat zij de dupe zouden worden van de nieuwe maatregelen.' Op maandag 30 januari verschenen zelfs enkele aansprekers ten stadhuize om hun beklag te doen. Aan het eind van de middag werden twee burgemeesters in de Kalverstraat beledigd. Ook was het onrustig bij het aalmoezeniershuis aan de Prinsengracht, waar het bureau van de nieuwe stedelijke begraafdienst voorlopig was gevestigd. Hierop besloten heren burgemeesters om de volgende dag troepen paraat te houden bij het aalmoezeniershuis en bij de belangrijkste stadspoorten. Hoe dit ook zij, de maatregel bleek geen overbodige: de volgende ochtend had zich bij het aalmoezeniershuis een menigte verzameld die de nieuw aangestelde beambten belaagde en uitmaakte voor schurken en pestdragers. Velen wisten het vege lijf slechts te redden door de aangrenzende huizen binnen te vluchten.
Lit. George Sanders, de beloningspenning op het neerslaan van het aansprekers oproer te Amsterdam. Beeldenar nov/dec. 1999

Referentie

v.L.II.221.1

Kwaliteit

Prachtig

Prijs

€ 225,00